Dinde zamanla değişiklik olur mu?

23 Ekim 2018

Murat Güven

Aklî ve naklî ilimler

Ehl-i sünnet âlimleri, İslâmî ilimlerin, aklî ilimler (fen bilgileri) ve naklî ilimler (din bilgileri) olmak üzere ikiye ayrıldığını bildirmiştir. Bu konuda “Tam İlmihal Seadet-i Ebediyye” kitabında deniyor ki:

“Aklî ilimler, his organları ile duyularak, akıl ile incelenerek, tecrübe ve hesap edilerek elde edilir. Bu bilgiler, din bilgilerinin anlaşılmasına ve onların tatbik edilmesine yardımcıdırlar. Bu bakımdan lüzumludurlar. Bunlar, zamanla artar, değişir, ilerler. Bunun içindir ki, ‘Tekmil-i sınâ’at, telâhuk-ı efkâr iledir’ buyurulmuştur. Bunun manası, “Sanatın, fennin, tekniğin ilerlemesi, fikirlerin, deneylerin birbirlerine eklenmesi ile olur” demektir. Nakil yolu ile edinilen bilgiler yani din bilgileri ise çok yüksektir. Aklın, insan dimağı gücünün dışında ve üstündedir. Bunlar hiçbir zamanda, kimse tarafından değiştirilemez. ‘Dinde reform olmaz’ sözünün manası da budur. Akıl ile elde edilen bilgileri, İslâmiyet yasaklamamış, sınırlamamış, ancak bunların naklî ilimler ile birlikte öğrenilmesini ve sonuçlarının ahkâm-ı İslâmiye’ye uygun, insanlara faydalı olarak kullanılmasını, zulüm, işkence, felaket vasıtası yapılmamasını emretmiştir.”

Peki dinin hükümleri hiç değişmez mi? Mecelle’nin 36. ve sonraki maddelerinin  şerhinde şöyle açıklanıyor: “Zamanın değişmesiyle örf ve âdete dayanan ahkâm (hükümler) değişebilir. Nass’a, delile dayanan ahkâm zamanla değişmez. Hükm-i küllî değişmeyip bu hükmün hadiselere tatbiki zamanla değişebilir. İbadetlerde Nass ile bildirilmiş olmayan bir hükmü anlamak ve bildirmek için umumi âdetler delil olur. Âdetin umumi olması için Eshab-ı Kiram zamanından kalma ve müctehidlerin kullanmış olmaları, ayrıca devamlı olmaları lazımdır. Muamelattaki hükümler için bir yerin, bölgenin, Nass’a muhalif olmayan âdetleri de delil olur. Bunları fıkıh âlimleri anlayabilir.” (Dürer-ül-hükkâm)

...
Yazının tümü basılı dergimizde! ABONE olmak için lütfen TIKLAYIN

Etiketler:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir