Hazreti Türkistan

22 Ekim 2017

Mehmet Can

Niçin ‘Hazreti Türkistan’?
Türkistan Rusların işgalinden önce Pîrî Türkistan, Hazreti Türkistan, Yesevi Baba gibi isimlerle de anılmaktaydı. İşgalden sonra, içerisinde Türk ifadesi geçtiği için bunu hazmedemeyen Ruslar Türkistan ifadesini unutturmak istemiş, yerine Orta Asya tabiri ikame etmiştir.
Araştırmacı yazar Dr. Emel Esin komünizmin şiddetle hüküm sürdüğü 1955 yılının Mayıs ayında, kocası eski büyükelçilerden Seyfullah Esin ile görmeyi çok arzu ettiği Sovyet Rusya esareti altında bulunan Türkistan’a onbeş günlük bir seyahat imkânı bulur. Türkistan’ın önemli şehirleri Taşkent, Semerkant, Buhara, Hive, Harezm ve Yesi’de tetkikler yapar. Komünizm zulmü altında yaşayan esir Türklerin ve bakımsızlıktan harabeye dönen muhteşem Türk mimari eserlerinin hazin hallerini görür, kalemle resimlerini çizer. Dönüşünde “Türkistan Seyahatnamesi” isimli bir kitap hazırlar. Çok büyük bir emek ve gayretin mahsulü olan bu eseri herkesin alması, okuması, geçmişten ibret alması gerekir. Bu itibarla seyahatnameden hazırladığımız bir makaleyi aşağıda istifadenize sunuyoruz. (M.C.)

***

Türkistan şehri (Yesi), Taşkent’in 270 kilometre kuzeyinde, Kazakistan Cumhuriyetindedir. Mavi dağların çepeçevre sardığı bir ovada, ekseriyeti kerpiç olan evlerden müteşekkil, 15 bin kadar nüfuslu bir kasabadır. Trenimiz, Türkistan’a bayramın ilk günü, sabahleyin erkenden vardı. Bulunduğumuz geniş ovada Hoca Ahmed âbidesi, yüksek piştak (taç kapı) ve kubbeleri ile en uzaklardan görülüyordu. O gün bayramın ilk günü olduğu için çok kimseler bayram namazını Ahmed Yesevi’nin yanında kılmağa, uzak yerlerden, günü birlik gelmişler. Cami kapalı olduğundan, binanın etrafında yayılan ovada, gün doğarken, 6000 kişi bayram namazını kılmış. Erkek, kadın, ihtiyarlar ve gençler varmış. Gençler, bütün sene namaz kılmadıkları halde, bayram namazını kaçırmazlarmış.

...
Yazının tümü basılı dergimizde! ABONE olmak için lütfen TIKLAYIN

Etiketler:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir