Temel Kuvvetler

1 Haziran 2018

Mustafa Necati Özfatura

4 temel kuvvet vardır:

1- Yerçekimi kuvveti

2- Elektromanyetik kuvvet

3- Güçlü çekirdek kuvveti

4- Zayıf çekirdek kuvveti

 

 

ÇEKİM KUVVETİ

Yerçekimi kuvvetine gravitasyon da denir. Bütün cisimler bu kuvvetin etkisi altındadır. Kainattaki galaksiler, güneşler, yıldızlar, kuyruklu yıldızlar, gezegenler, uydular ve meteorlar birbirlerine bu kuvvetle bağlıdır.

Makrokozmosdan mikrokozmosa kadar uzay ölçeğinden parçacıklara kadar kütlesi olan her cisim birbirini bu gravitasyon kuvveti ile çeker. İçinde bulunduğumuz evren kendini yine kendi çekim kuvveti ile tutar. Evrendeki yıldızları, gezegenleri ve her şeyi kontrol eden kütlesel çekim kuvvetidir. Çekim çok zayıf bir kuvvettir. Cisimler ancak astronomik boyutlarda ise çekim gücü fark edilebilir. Bu kuvvet evrenin yapısını şekillendirir.

Çekim kuvveti evrenseldir. Her parçacık kütlesi ve enerjisine göre ondan etkilenir. Çekim kuvveti, dört kuvvet arasında en zayıf olanıdır. Çekim kuvveti büyük uzaklıklardan etki edebilir ve hiçbir zaman itici olamaz. Bu kuvvet graviton denilen sahip olduğu bir kütle olmadığından çok uzun menzilli olan bir parçacık tarafından taşınır. Gravitonlar henüz tespit edilmemiştir.

Evrende geçerli olan en zayıf kuvvet olan kütlesel çekim kuvveti güçlü çekirdek kuvvetten yaklaşık 10 üzeri 45 defa daha zayıftır.

Çekirdek kuvveti kütle fazlalaştıkça artar. Güneşin kütlesi dünyadan 330 bin kat fazladır. Dünyada 60 kilogram olan bir kişi güneşte 20 bin tondur.

Evrende aşırı derecede hassas bir denge bulunmaktadır. Atom çekirdeğindeki kuark, nötron ve protonları etkileyen güçlü kuvvet eğer çok az bir farkla daha zayıf olsaydı tek element hidrojen olacaktı. Biraz güçlü olsaydı hidrojen olmayacaktı.

Eğer kütlesel çekim sabiti daha güçlü olsaydı (güçlü nükleer kuvvetler 10 üzeri 45 kez daha zayıf olma yerine sadece 10 üzeri 33 kez daha zayıf olsaydı) evrenimiz küçük ve kısa ömürlü olurdu. Ortalama bir yıldız güneşin 10 üzeri 12’si kadar bir kütleye sahip olacak ve yalnız bin yıllık ömrü olacaktı.

Eğer kütlesel çekim şimdikinden daha az olsaydı, bu defa madde, yıldızlar ve galaksiler halinde yoğunlaşmayacak, evren soğuk ve boş olacaktı.

Galaksimiz ve güneş sistemimiz kesinlikle kütlesel çekimin öteki üç kuvvetten çok zayıf olması yüzünden gelişebilmiştir.

...
Yazının tümü basılı dergimizde! ABONE olmak için lütfen TIKLAYIN

Etiketler:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir